Aangezien het mij vrij duidelijk lijkt, dat het Nederlandse Kabinet moet vallen als de PvdA niet instemt met het idee dat op enige manier Nederlandse militairen nog langer blijven knokken in Afghanistan, aanvallend of verdedigend - en ik vind aanval de beste verdediging - is het mij ook duidelijk dat Vice-premier Wouter Bos het zich niet kan permitteren met CDA en CU mee te gaan in voortzetting van, of een nieuw concept van, wat voor militaire inzet binnen Afghanistan dan ook. De laatste Nederlandse militairen zouden met het volgend oud en nieuw thuis zijn is er beloofd. Dat is helder. Minister Bos heeft dat standpunt nog eens en andermaal herhaald als leider van de PvdA en het sociaal democratisch smaldeel in het Kabinet trekt nadrukkelijk één lijn daarin.
Ze gaan dus alles bekijken, horen we, iedere optie, maar alle opties van militaire aard binnen Afghanistan zijn dus onbespreekbaar wat de PvdA betreft - dat mogen we alvast weten. Opbouw prima, maar geen Nederlandse militairen om die opbouw te beschermen of af te dwingen. Nederlandse bemoeienis die qua veiligheid afhankelijk is van buitenlandse bescherming en gewapend handelen hadden we al eerder uitgesloten na Srebrenica.
Ja, natuurlijk kunnen we Afghaanse militairen en politieagenten opleiden in Nederland, maar of dat wenselijk is in verband met onze persoonlijke veiligheid thuis is voor mij ook zeer de vraag, aangezien er geen enkelen deugdelijke screening is of die militairen en politieagenten in opleiding in feite niet de Taliban zijn toegedaan. Per slot is Osama Bin Laden zelf ook opgeleid door Amerikanen. Amerikanen zijn ontzettend goed in fouten maken, maar daar moeten we van leren en het niet blindelings navolgen.
Duidelijk is, dat het huidige regiem in Afghanistan onvoorstelbaar corrupt is met grote invloed van krijgsheren die we moeten zien als oorlogsmisdadigers met velen onder hen die dezelfde vijandige grondhouding hebben tegen democratie en de westerse cultuur van tolerantie voor andersdenkenden, niet veel verschillend daarin en zeker niet beter dan de Taliban.
Netjes Engels spreken, zoals President Karzai, is niet het enige criterium voor verantwoord bestuur. Hierbij gaat de Tweede Wet van Pointer op: Democratie is een zelfhulp organisatie. Het is niet anders en dat ik dat ontdekt en bondig geformuleerd heb, wil niet zeggen, dat ik daar iets aan doen kan, dus geef mij niet de schuld. Het is nu eenmaal zo.
Je kunt verantwoorde democratie niet opleggen, noch verkopen, brengen of weggeven. Toewijding aan volkenrecht, democratie en de scheiding van staat en religie staat in die streken in de kinderschoenen, vergelijkbaar met onze periode ten tijd van Van Oldenbarnevelt, voor en rond 1619. En dan is het de vraag of opbouw niet evenzeer een doodgeboren kind is als militaire geweldsontplooiing. Naast zinloos geweld heb je ook zinloze opbouw. Dat die lui in plaats van papaver op dezelfde schaal het net zo renderende saffraan gaan telen is natuurlijk volstrekte flauwekul. Zonder een betrekkelijk integer bestuur is alles vruchteloos.
Met de Romeinse overheersing ging het ook zo. We hebben er hel lang geleden veel van geleerd, maar dat gingen we pas voor onszelf ontwikkelen toen die Romeinen allang opgesodemieterd waren. Je kunt toch wel iets leerzaams meenemen uit de geschiedenis? Ze moeten het zelf doen! Dat schijnt deze eeuw nog niet te gebeuren en dan kun je alleen maar afwachten en opletten dat we er geen last van hebben. Ik bedoel, dat je er niet vies van moet zijn om incidenteel 500.000 Afghanen of meer af te slachten als ze een daad van terrorisme hebben gepleegd tegen ons. Laat ze verder hun eigen rotzooi trappen in hun eigen land. Het redden van mensen die geen hoger doel kennen dan ons, andersdenkenden, allemaal uit te moorden is ook niet erg verstandig, maar, zonder dat zij agressie uitoefenen ten opzichte van ons, erop afgaan om ze tegen wil en dank onze mores te leren ook niet.
Nu zullen wij spoedig (morgen, na het kabinetsberaad van 18 februari) weten hoe de conclusies van het Kabinet zullen luiden. Mogelijk scharen de overige bewindslieden zich achter het standpunt van de PvdA kabinetsleden. Wij weten het niet, maar volgens mij is er geen andere mogelijkheid om het Kabinet overeind te houden of de PvdA zou volstrekt ongeloofwaardig worden, wat neerkomt op politieke zelfmoord. Mijn inschatting is, dat de rek eruit is en het Kabinet zal vallen op onverenigbaarheid van standpunten tussen met name CDA en PvdA, maar de bal ligt nu eerst bij het Kabinet. Het enige zinnige is nog even afwachten. Er is in de tijd geen ruimte meer voor verder uitstel van de besluitvorming.
Blijft staan wat de NRC meldt:
Balkenende noemde in het spoeddebat over de dreigende kabinetscrisis over de Nederlandse militaire missie in Afghanistan „prematuur” als er al uitspraken worden gedaan voordat het kabinet een besluit daarover heeft genomen. Juist Bos had eerder deze week expliciet gezegd dat alle Nederlandse militairen eind dit jaar uit Uruzgan weg moeten, terwijl er een verzoek van de NAVO ligt waarin juist aan Nederland gevraagd wordt om in Uruzgan actief te blijven.
Bos zei op vragen uit de Kamer dat hij er geen behoefte aan heeft iets terug te nemen en „dat dit impliceert dat ik het niet prematuur vind.” Tegelijkertijd benadrukte hij dat er morgen in het kabinet pas verder over de zaak gesproken wordt.
Clary Polak van Nova concludeert: "het is de PvdA die breekt."
Ik zou zeggen dat er kabinetten zijn geweest die voor minder uit mekaar gingen, maar de dag van morgen zal pas uitsluitsel geven met het dan uit te leggen kabinetsstandpunt, na het laatste kabinetsberaad dat voor de uiterste datum van 1 maart 2010 nog rest.
Balkenende en Rouvoet weigerden verder om een oordeel te geven over de uitspraak van Bos. Ook wilde ze er inhoudelijk niet op ingaan. Ze verwezen consequent naar de ministerraad van morgen.
De spanning tussen de coalitiepartijen is de afgelopen dagen hoog opgelopen nadat PvdA-leider Bos gisterochtend het ultimatum had gesteld. Hij vindt dat het NAVO-verzoek moet worden afgewezen dat Nederland nog een jaar extra met een kleinere missie in Uruzgan blijft. Het CDA en de ChristenUnie willen nog niet besluiten omdat meerdere opties nog worden onderzocht.
Björgvin G. Sigurdsson
